Invoice กับ Packing List คืออะไร ต่างกันอย่างไร? ข้อมูลที่ต้องมี ตัวอย่าง และจุดที่ต้องตรงกับใบขนสินค้า

ทุกชิปเมนต์ที่นำเข้าหรือส่งออก ผู้ขายจะส่งเอกสาร 2 ใบมาด้วยเสมอ คือ Commercial Invoice (บัญชีราคาสินค้า) และ Packing List (บัญชีรายละเอียดบรรจุหีบห่อ) สองใบนี้เป็นต้นทางของข้อมูลที่ไปอยู่ใน B/L, Form E และใบขนสินค้า ถ้าตัวเลขในสองใบนี้ไม่ตรงกัน ปัญหาจะตามไปทุกเอกสาร บทความนี้อธิบายว่า Invoice กับ Packing List คืออะไร ต่างกันอย่างไร แต่ละใบต้องมีข้อมูลอะไรบ้าง พร้อมตัวอย่าง และจุดที่ต้องเช็คให้ตรงกันก่อนยื่นใบขนสินค้า

Read in English: Commercial Invoice vs Packing List

Invoice คืออะไร

Invoice ในงานนำเข้า-ส่งออก หมายถึง Commercial Invoice ซึ่งกรมศุลกากรเรียกว่า บัญชีราคาสินค้า เป็นเอกสารที่ผู้ขายออกให้ผู้ซื้อเมื่อส่งสินค้า บอกว่าขายสินค้าอะไร จำนวนเท่าไร ราคาเท่าไร และซื้อขายกันด้วยเงื่อนไขอะไร กรมศุลกากรระบุ Invoice เป็นรายการแรกในข้อมูลที่ผู้นำเข้าควรเตรียมประกอบใบขนสินค้าขาเข้า และราคาใน Invoice เป็นจุดเริ่มต้นของการประเมินราคาศุลกากรเพื่อคิดอากรขาเข้าและภาษีมูลค่าเพิ่ม

ข้อมูลที่ต้องมีใน Invoice

Packing List คืออะไร

Packing List หรือ บัญชีรายละเอียดบรรจุหีบห่อ เป็นเอกสารที่ผู้ขายหรือผู้ส่งออกออกคู่กับ Invoice บอกว่าสินค้าทั้งชิปเมนต์บรรจุอยู่ในหีบห่ออะไร กี่หีบห่อ แต่ละหีบห่อมีอะไร หนักเท่าไร และมีขนาดเท่าไร Packing List ไม่จำเป็นต้องมีราคา เพราะหน้าที่ของมันคือบอกสภาพทางกายภาพของสินค้า เมื่อใบขนสินค้าถูกสั่งเปิดตรวจ (Red Line) เจ้าหน้าที่ศุลกากรจะตรวจสินค้าเทียบกับข้อมูลในใบขน และ Packing List ช่วยให้หาสินค้าและตรวจนับได้เร็ว ส่วนสายเรือ ท่าเรือ และโกดังใช้วางแผนการขนถ่ายและคิดค่าใช้จ่ายที่ผูกกับน้ำหนักหรือปริมาตร

ข้อมูลที่ต้องมีใน Packing List

Invoice กับ Packing List ต่างกันอย่างไร

Invoice กับ Packing List รวมเป็นใบเดียวได้ไหม

ผู้ขายหลายรายออกเป็นเอกสารเดียวชื่อ “Invoice & Packing List” ซึ่งพบได้บ่อยในงานนำเข้า ประเด็นสำคัญคือต้องมีข้อมูลครบทั้งสองส่วน คือทั้งราคา และรายละเอียดหีบห่อ น้ำหนัก ขนาด แต่ถ้าชำระเงินด้วย L/C ให้ออกเอกสารตามรายการที่ L/C กำหนด ถ้า L/C เรียก Invoice และ Packing List แยกกัน ก็ต้องออกแยก

Proforma Invoice, Commercial Invoice และใบกำกับภาษี ต่างกันอย่างไร

คำว่า invoice ใช้เรียกเอกสารหลายแบบ และมักถูกใช้สลับกัน ตารางนี้แยกให้เห็นว่าแต่ละแบบออกเมื่อไรและใช้ทำอะไร

ตัวอย่าง Invoice และ Packing List

ตัวอย่างสมมติ: ผู้นำเข้าในกรุงเทพฯ ซื้อเครื่องครัวสแตนเลส 2 รายการจากผู้ขายในจีน เงื่อนไข FOB Ningbo ส่งทางเรือ เลขที่ Invoice INV-2611-07 ลองดูว่าข้อมูลชุดเดียวกันปรากฏในสองเอกสารอย่างไร (ชื่อและตัวเลขทั้งหมดเป็นตัวอย่าง)

Commercial Invoice (ตัวอย่าง)

ท้ายใบระบุ: Incoterms FOB Ningbo · Payment T/T · Country of Origin China · Shipping marks MET / BKK / C/NO. 1-100 · 100 CTNS

Packing List (ตัวอย่าง)

สิ่งที่ต้องตรงกันในตัวอย่างนี้: เลขที่ Invoice INV-2611-07 จำนวน 1,800 PCS จำนวนหีบห่อ 100 CTNS และ shipping marks ต้องเหมือนกันทั้งสองใบ น้ำหนักรวม 775 KG และ 100 CTNS ต้องเป็นตัวเลขเดียวกับใน B/L ส่วนราคาเป็น FOB จึงต้องบวกค่าระวางเรือและค่าประกันภัยเป็นราคา CIF ก่อนคำนวณอากร

ข้อมูลไหนต้องตรงกับ B/L, Form E และใบขนสินค้า

Invoice และ Packing List เป็นต้นทางของข้อมูลเกือบทั้งหมดในใบขนสินค้า ตัวแทนออกของจะคีย์ข้อมูลจากสองใบนี้ แล้วเทียบกับ B/L และ Form E (ถ้ามี) ตารางนี้สรุปว่าข้อมูลแต่ละอย่างอยู่ในเอกสารใบไหน

ข้อยกเว้นที่พบบ่อย: B/L แบบ To Order ช่องผู้รับสินค้าจะไม่ใช่ชื่อผู้ซื้อ และ Form E แสดงมูลค่า FOB ในช่อง 9 เฉพาะกรณีใช้เกณฑ์สัดส่วนมูลค่า (RVC) ส่วนพิกัดใน Invoice ของผู้ขายเป็นพิกัดของประเทศต้นทาง ใช้ประกอบได้แต่ไม่ควรคัดลอกมาใส่ใบขนโดยไม่ตรวจ (ดู HS Code คืออะไร และวิธีเช็คพิกัดศุลกากร)

8 ช่องที่ต้องตรงกันทุกตัวอักษร

ก่อนยื่นใบขนสินค้าขาเข้า ทีมงาน Met-Logs ตรวจ 8 ช่องนี้แบบตัวอักษรต่อตัวอักษร ไม่ได้ดูแค่ว่าความหมายเหมือนกัน เพราะต่างกันแม้จุดเดียว เช่น ABC TRADING CO.,LTD. กับ ABC TRADING CO., LTD. ที่ต่างกันแค่เว้นวรรค ก็อาจทำให้ใบขนถูกสอบถาม หรือ Form E ไม่ได้รับสิทธิลดอากร

1. ชื่อผู้ขาย
2. ที่อยู่ผู้ขาย
3. ชื่อผู้ซื้อ
4. ที่อยู่ผู้ซื้อ
5. เลขที่ Invoice
6. วันที่ Invoice
7. เลขที่ Form E
8. วันที่ออก Form E

ช่องอื่น เช่น ชื่อสินค้า น้ำหนัก และจำนวน ตรวจเทียบค่าตัวเลขและความหมาย พร้อมเช็คว่า จำนวน × ราคาต่อหน่วย = มูลค่า ในทุกรายการ ส่วนวันที่ที่เขียนต่างรูปแบบ เช่น 2026-11-05 กับ 05 NOV 2026 ถือว่าเป็นวันเดียวกัน

Invoice กับ Form E

• ช่อง 10 ของ Form E ต้องมีเลขที่และวันที่ Invoice ตรงกับ Invoice ที่ใช้ทำใบขนสินค้า
• ถ้า Invoice ออกโดยบริษัทในประเทศที่สาม ต้องติ๊ก Third Party Invoicing ในช่อง 13 ใส่เลขที่ Invoice ในช่อง 10 และใส่ชื่อและประเทศของบริษัทที่ออก Invoice ในช่อง 7
• รายการสินค้าในช่อง 7 ต้องละเอียดพอให้เจ้าหน้าที่ศุลกากรระบุสินค้าได้ และ shipping marks ในช่อง 6 ต้องตรงกับ Packing List

Third Party Invoicing: Invoice ต้องระบุ 4 ฝ่ายให้ครบ

เมื่อบริษัทที่ขายและออก Invoice ไม่ใช่บริษัทที่ส่งสินค้าออกจริง ชื่อ Seller ใน Invoice จะไม่ตรงกับ Shipper ใน B/L และผู้ส่งออกในช่อง 1 ของ Form E ซึ่งไม่ใช่ข้อผิดพลาด แต่ Invoice ต้องระบุทุกฝ่ายให้ครบ เพื่อให้เจ้าหน้าที่เชื่อมเอกสารทุกใบเข้าหากันได้

จุดผิดบ่อยใน Invoice และ Packing List

• จำนวนไม่ตรงกัน: แก้จำนวนใน Invoice แล้วลืมแก้ Packing List หรือใบหนึ่งนับเป็นชิ้น อีกใบนับเป็นกล่องหรือชุด
• น้ำหนักไม่ตรง B/L: GW ใน Packing List กับ B/L คนละค่า หรือสลับช่อง NW กับ GW
• ชื่อสินค้ากว้างเกินไป: เขียนแค่ Parts, Accessories หรือ Sample ทำให้จัดพิกัดและตรวจสินค้าไม่ได้
• ตัวเลขในใบเดียวกันไม่ลงตัว: จำนวน × ราคาต่อหน่วย ไม่เท่ากับมูลค่า หรือรวมทุกรายการแล้วไม่เท่ายอดรวมท้ายใบ
• Third-Party Invoice ไม่ครบ: Invoice ไม่ได้ระบุ Seller, Bill To (Sold To), Shipped To (CNEE) และ Shipped By (Shipper) ให้ครบ หรือ Form E ไม่ได้ติ๊ก Third Party Invoicing
• ของตัวอย่างไม่ระบุมูลค่า: ของฟรีหรือของตัวอย่างก็ต้องมีมูลค่าเพื่อใช้ทางศุลกากร เช่น ระบุว่า “Value for customs purpose only”
• ไม่ระบุ Incoterms: ทำให้ไม่รู้ว่าราคาใน Invoice รวมค่าขนส่งและค่าประกันภัยแล้วหรือยัง

เจอเอกสารไม่ตรงกันต้องทำอย่างไร

วิธีที่ง่ายที่สุดคือแก้ก่อนยื่นใบขน แจ้งผู้ขายให้ออก Invoice หรือ Packing List ฉบับแก้ไข ถ้าข้อมูลที่ผิดอยู่ใน B/L ด้วย ต้องขอแก้กับสายเรือหรือ forwarder ที่ออก B/L และถ้าผิดใน Form E ผู้ส่งออกต้องติดต่อหน่วยงานที่ออก Form E ถ้ายื่นใบขนไปแล้ว การแก้ไขต้องทำผ่านกรมศุลกากร และถ้ากระทบค่าภาษีอากรอาจมีอากรเพิ่ม เงินเพิ่ม หรือค่าปรับตามมา (สรุปไว้ใน บทความ HS Code) จึงควรขอสำเนา Invoice และ Packing List จากผู้ขายตั้งแต่ก่อนเรือถึง เพื่อให้ตัวแทนออกของมีเวลาตรวจ

ต้องเก็บ Commercial Invoice ไว้นานแค่ไหน

อย่างน้อย 5 ปี นับจากวันที่ยื่นใบขนสินค้า มาตรา 63 ของ พ.ร.บ.ศุลกากร พ.ศ. 2560 กำหนดให้ผู้นำของเข้า ผู้ส่งของออก ผู้ขนส่ง และผู้เกี่ยวข้องตามที่อธิบดีประกาศ เก็บรักษาบัญชี เอกสาร หลักฐาน และข้อมูลที่เกี่ยวกับของที่ผ่านพิธีการศุลกากรไว้ไม่น้อยกว่า 5 ปี นับแต่วันที่นำของเข้าหรือส่งของออก ในทางปฏิบัติให้นับจากวันที่ยื่นใบขนสินค้า

• ไม่ได้มีแค่ Commercial Invoice ควรเก็บ Packing List, B/L, Form E ใบอนุญาต และหลักฐานการชำระเงินของชิปเมนต์เดียวกันไว้ด้วยกัน
• ถ้าเลิกกิจการ ต้องเก็บต่ออีก 2 ปี นับแต่วันเลิกกิจการ
• วิธีการเก็บ (เช่น เก็บเป็นไฟล์) ให้เป็นไปตามที่อธิบดีกรมศุลกากรประกาศกำหนด

เอกสารชุดนี้คือสิ่งที่ใช้ยืนยันราคาและข้อมูลที่สำแดงไว้ ถ้ากรมศุลกากรตรวจสอบย้อนหลังหลังการตรวจปล่อย

คำถามที่พบบ่อย

Invoice Packing List คืออะไร

คือเอกสาร 2 ใบที่มากับสินค้านำเข้า-ส่งออก Invoice (บัญชีราคาสินค้า) บอกว่าขายอะไรและราคาเท่าไร ส่วน Packing List (บัญชีรายละเอียดบรรจุหีบห่อ) บอกว่าสินค้าแพ็กอย่างไร กี่หีบห่อ และหนักเท่าไร ทั้งสองใบใช้ประกอบการทำใบขนสินค้า

Packing List ต้องมีราคาไหม

ไม่จำเป็น Packing List แสดงข้อมูลทางกายภาพ คือหีบห่อ น้ำหนัก และขนาด ราคาอยู่ใน Invoice แต่ตัวเลขที่ซ้ำกัน เช่น จำนวนสินค้าและจำนวนหีบห่อ ต้องเท่ากับใน Invoice

ใบ Invoice กับใบกำกับภาษีเหมือนกันไหม

ไม่เหมือนกัน Commercial Invoice เป็นเอกสารการซื้อขายระหว่างประเทศที่ใช้ทำใบขนสินค้า ส่วนใบกำกับภาษีเป็นเอกสาร VAT ที่ผู้ประกอบการจดทะเบียนในไทยออกเมื่อขายในประเทศ

ใช้ Proforma Invoice ทำใบขนสินค้าได้ไหม

ใบขนสินค้าควรใช้ Commercial Invoice ที่แสดงราคาซื้อขายจริงตอนส่งสินค้า Proforma Invoice ใช้ก่อนส่งของ เช่น ตกลงราคา เปิด L/C หรือโอนเงินมัดจำ ถ้ามีแต่ Proforma ให้ขอ Commercial Invoice จากผู้ขายก่อน

ใครเป็นคนออก Invoice และ Packing List

ผู้ขายหรือผู้ส่งออกเป็นผู้ออกทั้งสองใบ ผู้นำเข้าควรขอสำเนาทางอีเมลก่อนเรือถึง เพื่อให้ตัวแทนออกของตรวจและเตรียมใบขนล่วงหน้า

ต้องยื่น Invoice และ Packing List ให้ศุลกากรไหม

ใบขนสินค้ายื่นทางอิเล็กทรอนิกส์ และข้อมูลจาก Invoice และ Packing List ถูกคีย์เข้าไปในใบขน ผู้นำเข้าควรเตรียมเอกสารตัวจริงหรือสำเนาไว้ให้พร้อมแสดงเมื่อเจ้าหน้าที่เรียกตรวจ

ต้องเก็บ Commercial Invoice ไว้กี่ปี

อย่างน้อย 5 ปี นับจากวันที่ยื่นใบขนสินค้า ตามมาตรา 63 พ.ร.บ.ศุลกากร พ.ศ. 2560 และถ้าเลิกกิจการต้องเก็บต่ออีก 2 ปี

Third-Party Invoice ต้องมีข้อมูลอะไรเพิ่ม

ต้องระบุ 4 ฝ่ายให้ครบ คือ Seller, Bill To (Sold To), Shipped To (CNEE) และ Shipped By (Shipper) และถ้าขอใช้ Form E ต้องติ๊ก Third Party Invoicing ในช่อง 13

แหล่งอ้างอิง

• กรมศุลกากร, ขั้นตอนพิธีการนำเข้า (ข้อมูลที่ควรจัดเตรียม: บัญชีราคาสินค้า (Invoice), บัญชีรายละเอียดบรรจุหีบห่อ (Packing List), ใบตราส่งสินค้า (Bill of Lading) และอื่น ๆ): customs.go.th
• พระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ. 2560 มาตรา 63 (ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 134 ตอนที่ 53 ก, 17 พฤษภาคม 2560): customs.go.th
• ASEAN-China FTA, Certificate of Origin Form E และ Overleaf Notes (ACFTA Upgrading Protocol 2019, Appendix 1): fta.miti.gov.my
• Met-Logs: Incoterms 2020, ประเภทของ B/L, HS Code และการเช็คพิกัดศุลกากร

ให้ Met-Logs ช่วยตรวจเอกสารก่อนยื่นใบขน

Met-Logs มีผู้ชำนาญการศุลกากรประจำสำนักงาน ตรวจ Invoice, Packing List, B/L และ Form E ให้ตรงกันก่อนยื่นใบขนสินค้า พร้อมเช็คพิกัด อัตราอากร และใบอนุญาตที่ต้องใช้ ส่งสำเนาเอกสารมาให้ทีมงานดูได้ตั้งแต่ก่อนเรือถึง ดูรายละเอียดที่ บริการตัวแทนออกของ และ ตรวจ Form E และใบอนุญาตนำเข้า

ชื่อบริษัท สินค้า และตัวเลขในตัวอย่างเป็นตัวอย่างสมมติ ข้อมูลในบทความเป็นการสรุปเพื่อให้ข้อมูลทั่วไป เงื่อนไขของ L/C, Form E และหน่วยงานที่ออกใบอนุญาตอาจกำหนดรายละเอียดเพิ่มเติม ควรตรวจกับชิปเมนต์จริงก่อนยื่นใบขน

Read in English: Commercial Invoice vs Packing List: What Each Must Show, an Example, and What Must Match for Thai Customs