สรุปสั้น (Executive Summary)
- ครม. เห็นชอบร่างกฎกระทรวง (29 ก.ย. 2569) ให้แผงโซลาร์เซลล์ชนิดผลึกซิลิคอนต้องเป็นไปตาม มอก. 61730 เล่ม 2-2567
- ผู้ผลิตและผู้นำเข้าต้องขอใบอนุญาตจาก สมอ. ผู้จำหน่ายต้องขายเฉพาะแผงที่ได้รับอนุญาต
- มีผลวันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษา แผงที่มีผลทดสอบ IEC ยื่นขอได้โดยไม่ต้องทดสอบใหม่
ตลาด Solar Rooftop ในไทยกำลังขยายตัวเร็ว และรัฐบาลกำลังจะยกระดับ “แผงโซลาร์เซลล์” ให้เป็นสินค้าที่ต้องได้มาตรฐาน มอก. แบบบังคับ ทั้งสินค้าที่ผลิตในประเทศและสินค้านำเข้า ผู้นำเข้าแผงโซลาร์เซลล์จึงควรเตรียมใบอนุญาตตั้งแต่วันนี้ เพื่อไม่ให้สินค้าติดค้างเมื่อกฎกระทรวงมีผลใช้บังคับ
รายละเอียดสาระสำคัญ
มีการเปลี่ยนแปลงหรือบังคับใช้อะไร
เมื่อวันที่ 29 กันยายน 2569 คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบ ร่างกฎกระทรวงกำหนดให้ผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมแผงเซลล์แสงอาทิตย์ชนิดผลึกซิลิคอนต้องเป็นไปตามมาตรฐาน พ.ศ. …. ตามที่กระทรวงอุตสาหกรรมเสนอ สาระสำคัญคือ แผงเซลล์แสงอาทิตย์ชนิดผลึกซิลิคอน (ไม่รวมแผงเซลล์แสงอาทิตย์ที่รวมอยู่ในผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมอื่น) ต้องเป็นไปตาม มอก. 61730 เล่ม 2-2567 คุณสมบัติด้านความปลอดภัยของแผงเซลล์แสงอาทิตย์ เล่ม 2 ข้อกำหนดสำหรับการทดสอบ
มาตรฐานนี้ครอบคลุมการตรวจสอบความปลอดภัย เช่น ระบบไฟฟ้า กระแสไฟไหลย้อน และกรณีอุปกรณ์ภายในเกิดความร้อนผิดปกติ เพื่อป้องกันความเสี่ยงจากไฟดูด ไฟรั่ว ความร้อนสะสม และไฟไหม้
ผลต่อภาคธุรกิจตามที่รัฐบาลแถลง:
- ผู้ผลิตหรือผู้นำเข้า ต้องขอรับใบอนุญาตตามกฎหมายว่าด้วยมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม
- ผู้จำหน่าย ต้องจำหน่ายเฉพาะผลิตภัณฑ์ที่ได้รับใบอนุญาตและเป็นไปตามมาตรฐาน
- แผงนำเข้าที่ผ่านมาตรฐาน IEC สามารถนำผลการทดสอบมายื่นต่อ สมอ. เพื่อขอ มอก. ได้ โดยไม่ต้องทดสอบใหม่ ใช้เวลาไม่เกิน 5 วัน และไม่มีค่าใช้จ่ายเพิ่ม (ตามคำชี้แจงของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม)
- ภายในเดือนตุลาคม 2569 สมอ. เตรียมออกใบอนุญาตนำเข้าแผงโซลาร์เซลล์ 279 ใบอนุญาต ครอบคลุมแผงนำเข้า 279 รายการที่ได้มาตรฐาน IEC
มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่เท่าไหร่
ร่างกฎกระทรวงกำหนดให้ มีผลใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษา ณ วันที่ 1 ตุลาคม 2569 ยังไม่พบประกาศฉบับจริงในราชกิจจานุเบกษา จึงยังไม่มีวันที่บังคับใช้ที่แน่นอน และข่าวรัฐบาลไม่ได้ระบุระยะเวลาผ่อนผัน (ประกาศไม่ได้ระบุ)
ข้อสังเกต: สำนักงานคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.) เสนอให้กำหนดแนวทางปฏิบัติสำหรับแผงที่นำเข้าแล้วหรืออยู่ระหว่างการติดตั้ง ซึ่งกระทรวงอุตสาหกรรมจะรับไปพิจารณา ผู้นำเข้าควรติดตามรายละเอียดนี้จาก สมอ. อย่างใกล้ชิด
สินค้าหรือธุรกิจที่ได้รับผลกระทบ
| หัวข้อ | รายละเอียดตามข่าวรัฐบาล |
|---|---|
| สินค้า | แผงเซลล์แสงอาทิตย์ชนิดผลึกซิลิคอน |
| ข้อยกเว้น | ไม่รวมแผงเซลล์แสงอาทิตย์ที่รวมอยู่ในผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมอื่น |
| มาตรฐาน | มอก. 61730 เล่ม 2-2567 |
| พิกัด H.S. Code | ประกาศไม่ได้ระบุ — ควรตรวจพิกัดของสินค้าจริงกับกรมศุลกากร/สมอ. |
| ผู้ได้รับผลกระทบ | ผู้ผลิต ผู้นำเข้า และผู้จำหน่ายแผงโซลาร์เซลล์ (สมอ. คาดว่ามีผู้ผลิตและผู้นำเข้าประมาณ 200 ราย) |
| ยังไม่รวม | อินเวอร์เตอร์ สายไฟ และแบตเตอรี่ — กระทรวงอุตสาหกรรมจะทยอยพิจารณามาตรฐานและเสนอ ครม. ต่อไป |
สิ่งที่ผู้ประกอบการต้องเตรียมตัว (Actionable Checklist)
- ☐ ตรวจสอบว่าแผงที่นำเข้าเป็น “ชนิดผลึกซิลิคอน” หรือไม่ (เช่น ระบุชนิดเซลล์ใน Datasheet) และแยกรุ่นที่เข้าข่ายทั้งหมด
- ☐ ตรวจพิกัด H.S. Code ของสินค้าให้ถูกต้องก่อนสำแดงในใบขนสินค้า
- ☐ ขอรายงานผลทดสอบตามมาตรฐาน IEC (Test Report/Certificate) จากผู้ผลิตต่างประเทศให้ครบทุกรุ่นที่จะนำเข้า
- ☐ ยื่นขอใบอนุญาตนำเข้า (มอก.) กับสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) ก่อนกฎกระทรวงมีผล
- ☐ ตรวจสอบกับ สมอ. ว่าต้องเชื่อมโยงข้อมูลใบอนุญาตผ่านระบบ NSW (e-License) กับกรมศุลกากรหรือไม่ เมื่อกฎกระทรวงประกาศใช้
- ☐ วางแผนล็อตที่อยู่ระหว่างขนส่ง (On the way) และสต็อกคงคลัง โดยติดตามแนวทางสำหรับสินค้าที่นำเข้าแล้ว
- ☐ แจ้งตัวแทนออกของ (ชิปปิ้งนำเข้า-ส่งออก) ให้เตรียมเอกสารใบอนุญาตประกอบการผ่านพิธีการ
ข้อควรระวัง
- อย่าสั่งของล็อตใหม่โดยไม่มีแผนขอใบอนุญาต เพราะกฎกระทรวงมีผลวันถัดจากวันประกาศ อาจไม่มีเวลาเตรียมตัวมาก
- เมื่อกฎหมายมีผลแล้ว การนำเข้าสินค้าควบคุมโดยไม่มีใบอนุญาตอาจทำให้สินค้าถูกกักที่ท่าเรือและมีความผิดตามกฎหมายมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม ควรสอบถามบทลงโทษที่ชัดเจนกับ สมอ.
- ตรวจให้รุ่นสินค้า (Model) ในใบอนุญาต ตรงกับ Invoice/Packing List และตัวสินค้าจริง
แหล่งที่มาอ้างอิง
- กรมประชาสัมพันธ์: รัฐบาลยกระดับความปลอดภัยแผงโซลาร์เซลล์ เตรียมบังคับมาตรฐาน มอก. แผงชนิดผลึกซิลิคอน (29 ก.ย. 2569) — ต้นฉบับ: thaigov.go.th
- กรมประชาสัมพันธ์: รัฐบาลสร้างความมั่นใจมาตรฐานแผงโซลาร์เซลล์ “วราวุธ” ย้ำ แผงนำเข้าที่ได้มาตรฐาน IEC ใช้ผลทดสอบยื่นขึ้นทะเบียน มอก. ได้ (30 ก.ย. 2569) — ต้นฉบับ: thaigov.go.th
- สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.): www.tisi.go.th
ต้องการให้ช่วยตรวจพิกัด H.S. Code ใบอนุญาต มอก. หรือเอกสารพิธีการศุลกากรสำหรับการนำเข้าแผงโซลาร์เซลล์? ติดต่อทีมศุลกากรของ MET ได้ที่ ติดต่อเรา หรือดูรายละเอียดบริการ ตัวแทนออกของและพิธีการศุลกากร